ساخت اسكنري كه بتواند بدون آسيب رساندن به بافتهاي بدن، جزييات دروني اعضاي بدن را مشخص سازد يكي از روياهاي محققاني است كه در حوزه علوم زيستي پژوهش و فعاليت مي‌كنند.

به گزارش بخش خبر شبكه فن آوري اطلاعات ايران، از ايرنا، يك گروه از محققان دانشگاه كاليفرنياي جنوبي در لس آنجلس اعلام كردند موفق به ساختن چنين دستگاهي شده‌اند.

‪ High- resolution Ultrasonic Transmission Tomography‬ يا توموگرافي با درجه تفكيك بالا از طريق امواج مافوق صوت نام اسكنر جديد است كه از امواج "اولتراسوند" براي توليد تصاوير سه بعدي از بافتهاي بدن استفاده مي‌كند.

در اين دستگاه برخلاف اسكنرهاي صوتي متعارف كه در آنها با استفاده از امواج صوتي بازتابيده شده از بافتهاي بدن براي توليد تصوير استفاده مي‌شود، از امواجي كه از بافتها عبور مي‌كنند براي اين منظور بهره گرفته مي شود.

از آنجا كه ميزان امواجي كه از بافتها عبور مي‌كند ‪ ۲‬هزار برابر امواجي است كه از بافتها باتابيده مي‌شود، درجه دقت اسكنر جديد در توليد تصاوير روشن و وضوح آن به مراتب بالاتر مي‌رود.

به نوشته هفته نامه علمي "نيو ساينتيست" اين اسكنر عملا از همه انواع اسكنرهاي موجود در بازار حتي اسكنر موسوم به "ام.آر.آي" و اسكنرهاي متكي به پرتو ايكس كه در ماموگرافي از آنها استفاده مي‌شود دقيق‌تر است و تصاويري كه ارايه مي‌دهد از جزييات بهتر و واضح‌تري برخوردار است.

دستگاه ام‌آرآي بهترين درجه تفكيك را در ميان همه اسكنرهاي موجود ارايه مي‌دهد و قادر است جزييات بافت را با دقت در حد ‪ ۲‬ميلي متر آشكار كند.

اين حد از آشكارسازي كه به علت سه بعدي بودن يك "ووكسل "‪ Voxel‬ناميده مي‌شود معادل يك نقطه روشن در تصاوير تلويزيونهاي ديجيتالي است كه در فضاي دو بعدي "پيكسل "‪ pixel‬ناميده مي‌شوند. درجه تفكيك دستگاه اچ يو تي تي به مراتب بالاتر از اين حد است و مي‌تواند با دقت چهاردهم ميلي متر بافتها را آشكار سازد.

دستگاه اچ يو تي تي مختصات سه بعدي ثابتي را در اختيار جراح قرار مي‌دهد و به وي امكان مي‌دهد بافتهاي مورد نظر، مثلا يك زخم يا آلودگي را با دقت بسيار بالا هدف قرار دهد و از محل خود خارج سازد.

با اين درجه از دقت مي‌توان اجزاي بسيار ريز نظير منافذي كه شير از آن خارج مي‌شود يا رگهاي خون رسان بسيار ريز در درون كليه را مشخص ساخت و حتي بافتهاي سرطاني را از بافتهاي سالم تميز داد.

به گفته "واسيليس مارماليس" كه سرپرستي گروه تكميل‌كنندگان اسكنر جديد را برعهده داشته، نتايج و كاربردهاي دستگاه تازه بسيار زياد است.

دستگاه تازه از يك جهت مشابه دستگاه "ام.آر.آي" است به اين معني كه نظير ام آر آي بيمار بايد در درون يك محفظه گردنده قرار گيرد اما برخلاف ام آر آي كه بيمار در آن به حالت خوابيده جا داده مي‌شود در اچ يو تي تي بيمار به صورت ايستاده در درون دستگاه قرار مي‌گيرد.

استوانه دستگاه حاوي رديفهايي از سطوح مربع شكل به وسعت چهاردهم ميلي متر مربع است كه مي‌توانند پالسهاي اولتراسوند در تواترهاي چهار تا ‪ ۱۲‬مگاهرتز را ارسال و دريافت كنند.

با چرخش استوانه، ترانسديوسر ‪transducers‬هاي واقع در يك سوي استوانه پالسهايي را ارسال مي‌كنند كه از درون بدن بيمار عبور مي‌كند و به وسيله "ترانسديوسرهاي" طرف ديگر دريافت و ثبت مي‌شود.

استوانه در همان حال كه به دور بدن بيمار مي‌گردد در ارتفاع بدن وي نيز بالا مي‌رود و به اين ترتيب به تصاويري كه در دو بعد عرض و طول بدن بيمار تهيه مي‌شود بعد ارتفاع را نيز مي‌افزايد و تصاويري سه بعدي از بدن ارايه مي‌دهد.

اين تصاوير را مي‌توان با روشهاي ديجيتالي رنگ آميزي كرد تا كار شناسايي بافتهاي مختلف راحت تر صورت گيرد.

آزمايشهاي باليني اين اسكنر اواخر امسال به اجرا در خواهد آمد و پس از آن اين دستگاه به بازار عرضه مي‌شود. بر اساس تخمين‌هاي كنوني قيمت فروش دستگاه ‪ ۳۰۰‬هزار دلار خواهد بود كه بين پنج تا ده بار ارزانتر از اسكنر ام آر آي است هرچند كه دقت آن پنج برابر بالاتر است.