در نوشتاري كه توسط شركت امن‌افزار گستر تهيه شده، سرويس كوته پيام (Short Message Service) به تفصيل تشريح شد.
سرويس كوته پيام SMS، يكي از قابليت‌هايي است كه توسط شبكه‌هاي تلفن موبايلي كه از استانداردهاي GMS پيروي مي‌كنند در اختيار كاربران شبكه‌ موبايل قرار مي‌گيرد.
سرويس كوته پيام امكان مبادله‌ پيام‌هاي كوتاه متني را به يك موبايل فراهم مي‌كند. ارسال اين پيام به صورت مستقيم انجام نمي‌گيرد، بلكه عمل ارسال كوته‌پيام، از طريق مولفه‌يي به نام كارگزار پيام يا SMSC انجام مي‌شود. اين سيستم كه به صورت ذخيره و ارسال عمل مي‌كند، نقش واسط را ميان مبدا و مقصد كوته پيام بر عهده خواهد داشت.
بر اساس استاندارد GSM03.40، طول پيام مبادله شده بين دو دستگاه موبايل مي‌تواند حداكثر 160 كاراكتر باشد كه با توجه به نحوه ذخيره‌سازي داده‌ها براساس استانداردها، اين 160 كاراكتر در 140 بايت ذخيره مي‌شوند. اين سرويس امكانات ديگري را نيز در مورد ارسال كوته پيام فراهم مي‌كند براي مثال مي‌توان به امكان دريافت گزارش وضعيت، امكان لغو كردن كوته‌پيام و يا امكان استفاده از ساير زبان‌ها در پيام‌هاي متني اشاره نمود.
سرويس كوته پيام مزاياي خاصي را نيز براي كاربران خود فراهم مي‌آورد كه در ادامه به بيان برخي از آنها خواهيم پرداخت:
1 - امكان ارتباط كاربران در هنگام شلوغي شبكه:
شيوه ارسال كوته پيام‌ها دراستاندارد GMS به گونه‌اي تعريف شده است كه در زمان‌هاي شلوغ بودن شبكه كه امكان برقراري تماس‌هاي عادي نيز وجود ندارد، ‌عمل ارسال كوته پيام را مي‌توان انجام داد.
2 - امكان ارسال و دريافت كوته پيام به طور همزمان با تماس‌هاي تلفني:
فرآيند ارسال و دريافت كوته پيام به گونه‌اي در استاندارد GMS تعريف شده است كه مي‌تواند در حين انجام مكالمات تلفني نيز انجام گيرد.
3 - امكان ارسال كوته پيام به شكل offline:
با توجه به اين امر كه كارگزار پيام، كوته‌پيام‌ها را در خود ذخيره نموده و سپس ارسال مي‌نمايد مي‌توان كوته‌پيام‌هايي را نيز به مقصد موبايل‌هايي كه فعلا در دسترس نيستند ارسال نمود. برخي از مواردي كه منجر به در دسترس نبودن دستگاه موبايل براي تحويل پيام مي‌گردند عبارتند از وجود خرابي در شبكه، خاموش بودن دستگاه موبايل و يا پر بودن حافظه سيم كارت در دستگاه موبايل.
4 - امكان عرضه خدمات مختلف بر روي SMS:
قابليت ارتباط با عناصر خارج از شبكه موبايل را نيز مي‌توان در سرويس كوته پيام فراهم آورد. در نتيجه با استفاده از اين سرويس مي‌توان كاربردهاي مختلفي را به مشتركان شبكه موبايل عرضه نمود. به عنوان مثال مي‌توان به خدماتي مانند دريافت و ارسال نامه‌هاي الكترونيكي از طريق موبايل، اتصال به اينترنت ازطريق موبايل و بسياري كاربردهاي ديگر اشاره نمود. اين كاربردها با استفاده از سرويس كوته پيام داده‌هاي خود را رد و بدل مي‌نمايند.
** سرويس كوته‌پيام از منظر كاربران
در اين بخش نحوه استفاده كاربران SMS براي ارسال و دريافت كوته‌پيام‌ها تشريح مي‌شود. براي اين كه يك كاربر بتواند يك كوته پيام را ارسال يا دريافت نمايد برخي شرايط بايد برقرار شده باشد كه مي‌توان به موارد ذيل به عنوان نمونه اشاره كرد:
1 ـ گوشي تلفن موبايل قابليت ارسال و دريافت كوته‌پيام‌ها را داشته باشد.
2 ـ شبكه تلفن موبايلي كه اين كاربر در آن اشتراك دارد سرويس كوته‌پيام را پشتيباني نمايد.
3 ـ كاربر از طرف كارگزار پيام، مجاز به دريافت و ارسال كوته‌پيام باشد.
در صورتي كه تمامي اين شرايط برقرار باشند كاربر خواهد توانست از سرويس كوته‌پيام استفاده نمايد.
درهنگام ارسال، فرستنده كوته پيام مي‌تواند ويژگي‌هايي را نيز براي آن تعيين نمايد. اين ويژگي‌ها در چگونگي انجام عملياتي كه شبكه در مورد اين كوته پيام انجام خواهد داد موثر خواهند بود كه اين ويژگي‌ها عبارتند از:
1 - يكي از اين ويژگي‌ها مربوط به گرفتن وضعيت در مورد كوته پيام مي‌باشد. به اين ترتيب، كاربر مي‌تواند تعيين نمايد كه پس از اتمام عمليات مربوط به اين كوته‌پيام، گزارشي نيز در مورد وضعيت نهايي آن از طرف كارگزار پيام دريافت نمايد.
2 - ويژگي ديگري كه كاربر مي‌تواند براي كوته‌پيام خود تعيين نمايد مدت اعتبار كوته پيام مي‌باشد. با تعيين اين ويژگي، كارگزار پيام تنها تا زمان معتبر بودن كوته پيام، براي تحويل آن به مقصد مورد نظر تلاش خواهد كرد. پس از منقضي شدن مدت اعتبار، نود كارگزار در صورتي كه تا كنون موفق به ارسال كوته پيام نشده باشد، اين كوته پيام را ناموفق تلقي كرده و اعمال لازم را براي اتمام عمليات انجام خواهد داد.
اطلاعات فوق به علاوه اطلاعاتي ديگر، بر طبق قالبي كه توسط استانداردهاي GMS تعريف شده است، در كوته پيام ارسالي به مقصد نهايي قرار خواهند گرفت. در نتيجه نود مقصد نيز مي‌تواند اين اطلاعات را در اختيار كاربر خود قرار دهد.
**- خدمت كوته پيام و WAP
روش ديگري كه در شبكه موبايل براي مبادله اطلاعات ايجاد شده است و مورد استفاده وسيع قرار گرفته است، پروتكل WAP است. اين پروتكل كه با پيشرفته‌تر شدن گوشي‌هاي موبايل به مرور بر محبوبيت آن افزوده مي‌شود، به كاربران خود امكان اتصال به برنامه‌هاي كاربردي و سايت‌هاي اينترنتي را مي‌دهد. به اين شكل كه با توصيف يك زبان ابرمتني توصيف اطلاعات به نام (Wireless Markup Language)، WML امكانات ايجاد واسط كاربري مشابه صفحات اينترنتي براي برنامه‌هايي كه روي موبايل اجرا مي‌شوند را فراهم مي‌كند. در اين بخش مقايسه‌اي اجمالي خواهيم داشت ميان خدمت كوته پيام و WAP و مزايا و معايب هر يك را نسبت به ديگري بيان خواهيم كرد.
مزاياي استفاده از WAP در برنامه‌هاي كاربردي بي‌سيم نسبت به كوته‌پيام عبارتند از:
1- با استفاده از كوته پيام مي‌توان تنها پيغام‌هايي ارسال كرد كه از متن معمولي (بدون تغيير قلم، اندازه يا رنگ)‌ تشكيل شده است. البته با استفاده از امكاني به نام (Enhanced Messaging Service)، EMS كه نوع خاصي از SMS است، مي‌توان به ارسال اين نوع متن‌ها نيز اقدام كرد. اما استفاده از اين امكان نياز به پشتيباني موبايل كاربر دارد. از سوي ديگر استفاده از اين امكان باعث مي‌شود كه تعدادي از 140 بايت قابل استفاده در پيغام براي اين كار مصرف شود و تعداد بايت كمتري براي خود پيغام باقي بماند. اما WAP و زبان WML به خوبي از اين امكان پشتيباني مي‌كنند. با استفاده از WAP،‌ علاوه بر متن‌هايي با جلوه‌هاي متنوع، مي‌توان تركيبي از متن و تصوير را نيز ارسال كرد.
2- محدود بودن SMS به متن، باعث مي‌شود نتوان واسطهاي كاربر پيشرفته‌اي براي كاربرايجاد كرد و به اين ترتيب در صورتي كه لازم باشد كاربر اطلاعات زيادي را براي يك نوع تعامل وارد كند، با دشواري‌هايي روبرو شود. اما WAP با فراهم كردن امكان ايجاد فرم و تعامل با كاربر از طريق اين فرم‌ها، سهولت بيشتري را براي كاربران فراهم مي‌كند واسطهاي كاربر نيز زيباتر و كاربرپسندتر خواهند بود.
3- نكته آخر در زمينه مزاياي WAP در مقايسه با SMS، عدم وجود محدوديت در اندازه پيغام‌ها است. در حاليكه دركوته پيام محدوديت 140 بايت از اطلاعات وجود دارد. لازم به ذكر است كه در پروتكل SMS امكاني براي تقسيم كردن يك پيغام بزرگتر از 140 بايت به تعدادي پيغام كوچكتر وجود دارد كه در صورت پشتيباني شدن توسط موبايل كاربر، تا حدودي محدوديت اندازه پيغام‌ها را كاهش مي‌دهد.
اما مزايايي كه براي استفاده از كوته پيام در مقايسه با WAP مي‌توان برشمرد، بشرح زير مي‌باشند:
1- براي بسياري از كاربران، هر چه قيمت يك سرويس كمتر باشد جذابيت سرويس افزايش مي‌يابد. SMS در مقايسه با WAP هزينه بسيار كمتري را بر كاربران خود تحميل مي‌كند. در حاليكه هزينه يك اتصال WAP حداقل معادل نرخ يك پالس مكالمه تلفني است (اين حداقل، زماني است كه مدت اتصال به كارگزار WAP كمتر از يك دقيقه باشد در غير اين صورت مشابه تماس‌هاي تلفني هزينه از اين مقدار نيز فراتر مي‌رود)، هزينه ارسال هر كوته‌پيام بين يك چهارم تا يك سوم نرخ يك پالس است. چنين تفاوت چشم‌گيري باعث مي‌شود بسياري از كاربران رغبت بيشتري به استفاده از كوته پيام داشته باشند.
2- يكي ديگر از مزاياي SMS اين است كه تقريبا روي تمامي موبايل‌هاي موجود در بازار حتي مدل‌هاي بسيار قديمي ، امكان استفاده از SMS وجود دارد. در حاليكه WAP تنها روي موبايل‌هاي جديدتر و گران‌قيمت‌تر قابل استفاده است. به اين ترتيب كاربران بيشتري امكان استفاده از خدماتي را خواهند داشت كه روي بستر كوته‌پيام عرضه شده باشند.
3- پياده‌سازي سرويس SMS در شبكه GMS به شكلي است كه ارسال كوته پيام هيچگاه با خط اشغال مواجه نمي‌شود ( به دليل عدم استفاده از كانال ترافيكي). در حاليكه براي استفاده WAP به طور معمول نياز است كه شماره فراهم كننده سرويس گرفته شود و تنها پس از برقراري تماس است كه امكان تبادل اطلاعات وجود دارد. بديهي است كه چه در زماني كه كاربر ديگري متصل باشد و چه در زمان‌هاي اوج بار شبكه، كاربر سرويس امكان برقراري تماس را نخواهد داشت و يا اين كار با سختي و صرف زمان زيادي همراه خواهد بود. ارسال كوته پيام در زمان‌هاي اوج بار شبكه نيز امكان‌پذير است و شماره گيرنده كوته پيام نيز هيچگاه اشغال نخواهد بود حتي در صورتي كه همزمان افراد ديگري نيز در حال فرستادن پيغام براي او باشند. نكته جالب توجه در اينجاست كه فرستنده پيغام نيز اين امكان را دارد كه همزمان با انجام يك مكالمه تلفني، به ارسال و دريافت كوته‌پيام بپردازد.
4- اما شايد مهم‌ترين نكته‌اي كه در كاربردهاي اطلاع‌رساني از طريق SMS وجود دارد، اين است كه با استفاده از SMS براي ارسال اطلاعات مورد نياز يا علاقه كاربران لازم نيست كاربر ابتدا آن اطلاعات را تقاضا كند. به عبارت ديگر امكان ارائه خدمات Push (در مقابل Pull) وجود دارد. به اين ترتيب هرگاه اطلاعات آماده شد، لازم نيست درجايي (مثل يك پايگاه داده يا سايت وب) ذخيره شوند تا زماني كه خود كاربر براي دريافت آنها مراجعه كند. بلكه به محض آماده شدن اطلاعات، مي‌توان آنها را روي گوشي موبايل كاربران ارسال كرد. به اين ترتيب كاربران تنها لازم است نيازها و علايق خود را مطرح كنند و هرگاه اطلاعات جمع‌آوري شده با علايق آنان تطبيق داشت به آنها ارسال شود.
در پروتكل WAP نيز تلاش‌هايي براي ارائه چنين خدماتي انجام شده است. اما عملياتي كردن چنين خدماتي در WAP نياز به پيش شرط‌هاي متعددي دارد كه در بسياري از موارد فراهم كردن آنها به راحتي امكان‌پذير نيست.
5- در كنار موارد مطرح شده در بالا، با نگاهي به آمارهاي ارائه شده از كشورهاي اروپايي و شرق آسيا كه در آنها هم سرويس SMS و هم سرويس WAP (در بسترهاي پرسرعتي نظير GPRS) ارائه مي‌شود، درمي‌يابيم كه SMS با اقبال عمومي بيشتري در اين كشورها روبرو شده است. در حاليكه تمامي اقشار اين جوامع به نوعي از خدماتي كه در بستر SMS عرضه مي‌شود استفاه مي‌كنند، خدمات WAP در اغلب موارد تنها توسط برخي اقشار مرفه‌تر و يا قشر تحصيل كرده بيشتر مورد توجه و استفاده قرار گرفته است.