منبع: روزنامه شرق

نگاهى به سير تحول كامپيوترها

بسيارى از دانشمندان و تاريخ شناسان كامپيوتر چرتكه را كه يكى از وسايل محاسباتى اوليه بوده به عنوان نياى كامپيوتر مى شناسند. اين ابزار دست كم تا قرن شانزدهم ميلادى در سراسر جهان پيشرفته ترين وسيله محاسباتى محسوب مى شد.
با اينكه هنوز برخى كاسب هاى قديمى چرتكه را بر هر وسيله محاسباتى ديگر ترجيح مى دهند، اما از بيش از سه قرن قبل افراد زيادى سعى در ساختن وسايل و راه هاى ديگرى براى تسهيل محاسبات رياضى كردند. يكى از مشهور ترين آنها كه در عرصه نظرى كمك فراوانى به ساخت كامپيوتر كرد يك اسكاتلندى با نام جى ناپير بود كه موفق به طرح راهى مكانيكى براى ضرب و تقسيم شد.۱ (بعد ها همين نظرات ناپير مبناى طراحى جدول هاى لگاريتمى شد كه تا امروز هم كاربرد دارد)
اما اولين ماشين محاسباتى واقعى در اواسط قرن هفدهم ميلادى توسط پاسكال ساخته شد كه قادر به جمع و تفريق رياضى بود و از آن جا كه در آن دوران گويا دانشمندان مثل اكنون شتاب زده نبودند مدتى بيش از صد سال طول كشيد تا اعمال ضرب و تقسيم را به ماشين پاسكال اضافه كنند!
سا ل ها بعد در سال ۱۸۳۰ چارلز بابيج انگليسى «ماشين تحليلى» را طراحى كرد و در سال ۱۸۵۵ در نمايشگاه پاريس آن را به نمايش گذاشت. گرچه بابيج هرگز نتوانست ماشين خود را تكميل كند اما اولين گام هاى جسورانه را در اين راه برداشته بود و به همين خاطر او را پدر كامپيوتر هاى الكترونيكى امروزى مى دانند. درست صد سال بعد در سال ۱۹۳۰ وانوار بوش اولين كامپيوتر آنالوگ را در آمريكا ساخت كه اين كامپيوتر در جنگ جهانى دوم براى كمك به هدف گيرى سلاح هاى نظامى مورد استفاده قرار گرفت.
جهش عظيم بعدى در زمينه ساخت يارانه در سال ۱۹۴۴ و با ساخت اولين كامپيوتر ديجيتال (صفر و يكى) روى داد. نام اين كامپيوتر مارك ۱ توسط كمپانى مشهور IBM ساخته شده بود. حالا ديگر صاحبان صنايع هم به اهميت كامپيوتر ها پى برده بودند و اندك اندك پروژه هاى ساخت كامپيوتر ها بيشتر و مدت زمان بهره بردارى كمتر مى شد. كامپيوتر مشهور بعدى فقط دو سال زمان طراحى و ساخت برد و توسط دو مهندس از دانشگاه پنسيلوانيا ارائه شد. نام اين غول ۳۰ تنى كه ۱۷۰ متر مربع سطح را مى پوشاند «انياك» بود و براى اولين بار در فناورى ساخت آن از لامپ خلأ استفاده شد.جالب اينجاست كه تا آن زمان كامپيوتر ها فاقد هرگونه حافظه بودند تا اينكه در سال ۱۹۴۷ جان ون نيومن ايده واحدى براى نگهدارى دستورات (كه امروزه حافظه خوانده مى شود) را مطرح و عملى كرد.
دوره تكامل كامپيوتر را به پنج نسل تقسيم مى كنند كه هر نسل ويژگى خاص خود را دارد. به كامپيوتر هايى كه قبل از دهه شصت ميلادى ساخته شده اند كامپيوتر هاى نسل اول مى گويند كه مهم ترين ويژگى آنها حجم زياد و استفاده از لامپ خلأ بو.از سال ۱۹۶۰ فناورى ترانزيستور در ساخت كامپيوتر به كار گرفته شد و باعث طراحى و ساخت كامپيوتر هاى نسل دوم شد كه سرعت بسيار بيشتر و حجم كمترى داشتند. به كارگيرى ترانزيستور به جاى لامپ خلأ مهمترين ويژگى اين نسل بود.
اما اختراع I.C. (مدارات مجتمع) و به كارگيرى آن در ساخت كامپيوتر انقلابى را در اين صنعت ايجاد كرد و باعث طراحى و ساخت كامپيوتر هاى نسل سوم شد. اين كامپيوتر ها از سال ۱۹۶۵ وارد بازار شدند و مى توانستند يك ميليون عمل را در يك ثانيه انجام دهند.
اين سرعت اگرچه كمى حيرت آور و گيج كننده است اما در مقابل كامپيوتر هاى نسل چهارم (كامپيوتر هاى امروزى) كه به راحتى چند ميليارد عمل رياضى را در يك ثانيه انجام مى دهند، كودكانه به نظر مى رسد!
علاوه بر اين سرعت به راستى حيرت آور، كامپيوتر هاى نسل چهارم ويژگى انقلابى ديگرى نيز دارند و آن ساخت كامپيوتر هاى شخصى (c.p) و راهيابى فناورى كامپيوتر در ميان توده مردم جهان است. اما سال هاى اخير شاهد يك فناورى انقلابى ديگر هم بود: اينترنت. كه از دهه هشتاد ميلادى در دسترس عموم قرار گرفت و به راستى در پى درانداختن طرحى نو در جغرافياى سياسى و حتى افكار و عقايد و آداب و رسوم مردمان است.مى گويند اگر پيشرفتى را كه صنعت كامپيوتر داشته است، صنعت اتومبيل سازى مى داشت امروزه اتومبيل هايى داشتيم به اندازه يك سرسوزن، به قدرت يك نفتكش و با سرعت! اين مقايسه گرچه بيشتر طنزآميز است اما هرگز اغراق آميز نيست. مگر نه آن كه از زمان ساخت اولين كامپيوتر ها تاكنون سرعت محاسبات آنها ميليون ها بار سريع تر شده است؟ اما مسئله فقط اين نيست آنچه را كه نبايد فراموش كرد پيشرفت گام به گام و حتى پيشرو نرم افزار كامپيوتر ها است...
كامپيوتر هاى نسل پنجم هنوز ساخته نشده اند. تفاوت بنيادين آنها با كامپيوتر هايى كه تاكنون ساخته شده اند در قدرت استنباط و استدلال آنها است و گرچه تاكنون نرم افزارنويسان گام هاى بلندى براى هوشمند كردن كامپيوتر ها، تحت عنوان هوش مصنوعى (.I.A) برداشته اند اما تا تحقق وعده كامپيوتر هاى نسل پنجم فاصله زيادى مانده است.
آيا انسان خواهد توانست اين تخيل را به واقعيت تبديل كند؟ و آيا در صورت وقوع اين امر، جا را براى خودش تنگ تر از قبل نكرده است؟

پى نوشت:
۱- البته در حقيقت مدت ها قبل از او خوارزمى دانشمند شهير ايرانى، ناخودآگاه، اساس و پايه برنامه ريزى كامپيوتر ها را ابداع كرد. به پاس خدمات شايان وى به مبناى برنامه نويسى الگوريتم (واژه لاتينى شده الخوارزمى) گفته مى شود.

تبليغات داخلي ...

حاميان ما ...